جغرافیای سیاسی شهرستان بجنورد :

شهرستان بجنورد به مرکزیت شهر بجنورد، بخش­های مرکزی و شمالی استان خراسان شمالی را به خود اختصاص داده و از شمال با کشور ترکمنستان، از شرق به شهرستان شیروان، از غرب به شهرستان مانه و سملقان و از جنوب به شهرستان­های اسفراین و جاجرم محدود می­شود. این شهرستان با مساحت حدود 6157 کیلومتر مربع دارای 3 شهر، 3 بخش، 8 دهستان و 222 آبادی است. جمعیت شهرستان بجنورد در سال 1385 بالغ بر 328489 نفر برآورد گردیده است.

 

 - جغرافیای طبیعی شهرستان بجنورد:

قسمت اعظم شهرستان بجنورد را مناطق کوهستانی و فلات­های مرتفع در بر گرفته و از همین رو منطقه آب و هوای معتدل کوهستانی دارد. به­طور کلی این منطقه زمستان­های سرد و مرطوب و تابستان­ها گرم و خشک دارد. بخش بزرگی از شهرستان بجنورد در درۀ رود اترک وسطی قرار گرفته و تحت تأثیر تودۀ هوایی مازندران قرار دارد که به علت داشتن رطوبت موجب سرسبزی و خرمی گیاهان در بهار و تابستان می­شود. رشته کوه کپه­داغ در شمال به عنوان مرزی طبیعی بین ترکمنستان و شهرستان بجنورد قرار گرفته و رشته کوه آلاداغ در جنوب غربی بجنورد قرار گرفته است. شهرستان بجنورد به دلیل واقع شدن بر روی گسلهایی با منشاء تکتونیکی از نواحی زلزله خیز استان به شمار می­رود.

-پیشینه تاریخی بجنورد :

بر اساس پژوهشهای مقدماتی باستان­شناسی، شهرستان بجنورد از دورۀ پیش از تاریخ مسکونی بوده و به دلیل موقعیت راهبردی و منابع سرشار طبیعی اهمیت ویژه­ای داشته است. وجود محوطه­های استقراری پیش از تاریخ در حومۀ جنوبی بجنورد و تپه­های مربوط به دوره تاریخی گواه سکونت مداوم بشر در پهنۀ این شهرستان در دوران مختلف تاریخ بشری است. سنگ­نگاره­های اطراف روستای نرگسلو حاکی از سکونت جوامع بشری در منطقۀ بجنورد در حدود ده هزار سال پیش است

 جاذبه های گردشگری :

- پارک باباامان:

 تفرجگاه معروف «باباامان» در 10 کیلومتری شمال شرقی بجنورد و در حاشیۀ جاده اصلی بجنورد- مشهد واقع شده است. این گردشگاه با پارک جنگلی و استخرهای دیدنی­اش همواره مسافران بسیاری را برای رفع خستگی به خود جذب کرده است. در بابا امان چشمه­ای وجود دارد که از دل صخره می­جوشد و آب آن به استخرهایی می ریزد که با اختلاف سطح ساخته شده تا آبشار های مصنوعی تولید کند. هوای لطیف و شب های دل انگیز و زیبای بابا امان هرگردشگری را به سوی خود جذب می کند.

- آبشـار حمید:

روستای حمید در 7 کیلومتری شرق بجنورد واقع شده است. در جنوب روستا، دره تنگ با صخره های عظیم قرار دارد و در انتهای دره به فاصله حدود 2 کیلومتر از روستای حمید آبشاری به ارتفاع 25 متر دیده می شود. آب آبشار از روستای آبچور سرچشمه می گیرد. روستا و آبشار حمید همواره به عنوان مکانی تفریحی مورد توجه ورزشکاران کوهنورد و خانواده ها بوده است..

- دره چنـاران:

دره چناران در 12 کیلومتری شرق بجنورد قرار دارد و از محل روستای بابا امان شروع
 می شود. درون دره، باغ های میوه و تاکستان ها و کشتزارهای صیفی جات و درختان کهنسال گردو به فراوانی دیده می شود. وجوده جاده آسفالته و رودخانه دائمی که در میان دره جاری است به زیبایی آن افزوده است.

- دره مهنـان:

در کیلومتر 18مسیر جاده بجنورد - اسفراین و بعد از پارک طبیعی بش قارداش دره مهنان قرار دارد. این دره  به دلیل سهولت دسترسی و بهره مندی از درختان انبوه، رودخانه و چشمه های آب قابل شرب همواره پذیرای مسافران و گردشگران بوده است. چشمه معروف مهنان که در قسمت انتهای دره داریان روستان مهنان قرار دارد یکی از پر آب ترین چشمه های منطقه است که وجود درختان کهنسال چنار و بقایای آسیاب آبی در اطراف آن برای گردشگران جالب توجه است.

 - چشمه آب گرم ایوب:

آب گرم ایوب در دهستان گیفان در 95 کیلومتری شمال بجنورد، در و روستای ایوب واقع شده است.  ویژگی منحصر به فرد چشمه آب گرم و خواص درمانی آن سبب شده که به منظور رفع  بیماری­های پوستی مورد استفاده قرار گیرد. این چشمه در روزهای تعطیل پذیرای گردشگرانی است که جهت استفاده از آب گوگردی و بهره­وری از خواص طبی آن به روستای ایوب سفر می کنند.

 - دره بـازخانه:

یکی از آبادترین و زیباترین دره های اطراف بجنورد دره بازخانه است که از روستای درصوفیان واقع در جنوب شرقی بجنورد آغاز می گردد. چشمه های متعدد آب و باغ های میوه و درختان گردو از مشخصات اصلی این مسیر است.

 - روستای توریستی اسفیدان:

روستای توریستی اسپیدان در 45 کیلومتری جنوب شرقی بجنورد واقع شده است. این روستا بافت مسکونی جالب توجهی دارد و خانه­ها به صورت پلکانی در دامنه کوه ساخته شده اند. از جاذبه­های روستا به آبشار هنرور، آبشار بارگاه، غار خزانه هنرور، مقبره شیخ محمد رضا ربانی معروف به حاج آخوند، آرامگاه امامزاده محمد بن باقر بن موسی بن جعفر می­توان اشاره کرد.

صنایع دستی این روستا فرش­های دست­باف، صنایع چوبی، صنایع سفالی، قالی­بافی و چادر شب­بافی است. از ورزش های رایج محلی کشتی باچوخه، تسمه تسمه، درنا، ریسمان کشی و پشتک را می­توان نام برد. غذاهای سنتی اسپیدان از جمله فتیر مسکه، آش پلو، قورمه، کاچی، آش قلیه، طرفداران زیادی دارد. موسیقی محلی شامل قشمه و دوتار؛ مراسم محلی از جمله مراسم روز اول عید نوروز که نزدیک امامزاده نذری می دهند و مراسم روز سیزده بدر که به آبشار هنرور می روند از ویژگی­های برجستۀ اسپیدان قلمداد می­شوند. سوغات اسفیدان کشمش، بادام و گردو است. این روستا جزو روستای هدف گردشگری استان خراسان شمالی محسوب می­شود

 

بجنورد سرزمین آباد و حاصل خیز با مراتع سر سبز و جنگلهای پراکنده  و کوههای برف پوش و هوای لطیف و دل انگیز داشته  و رودهای روان و چشمه های زلال از دره های زیبای آن در جریان  است  نژادهای گوناگون مانند  تات ، ترکمن ،  ترک ، بلوچ ، کرد و فارس مانند  برادر و در کنار هم زندگی می کنند
 سوغات بجنورد :  آبنبات ، کشک ، قره قروت ، فرش ، قالی و  قالیچه کرد و ترکمنی
صنایع دستی : کفش چاروق ،گلیم ،جاجیم بافی می باشد